الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

255

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

قوانين همگى از ناحيه خدا است پس در حقيقت همه در پيشگاه او سجده مىكنند ، همه بيانگر عظمت علم و قدرت او هستند همه نشانه بزرگى و بىنيازى او مىباشند و بالآخره همه دليل بر ذات مقدس اويند . دابه به معنى موجودات جنبنده است ، و از آن مفهوم حيات و زندگى نيز استفاده مىشود ، و اينكه آيه فوق مىگويد تمام جنبندگانى كه در آسمان و زمين هستند براى خدا سجده مىكنند از آن استفاده مىكنيم كه موجودات زنده مخصوص به كره زمين نيست ، بلكه در كرات آسمانى نيز موجودات زنده و جنبنده اى وجود دارد . گرچه بعضى احتمال داده‌اند كه كلمه « من دابة » تنها قيد براى « ما فى الارض » باشد يعنى تنها از جنبندگان زمين سخن مىگويد ، ولى بسيار بعيد به نظر مىرسد ، بخصوص اينكه در آيه 29 سوره شورى مىخوانيم : وَمِنْ آياتِه خَلْقُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ : « از نشانه‌هاى خدا آفرينش آسمانها و زمين و جنبندگانى است كه در آن دو وجود دارند » . درست است كه سجده و خضوع و تواضع تكوينى منحصر به موجودات زنده و جنبنده نيست ، ولى از آنجا كه اينها اسرار و شگفتيهاى بيشترى از آفرينش را از خود نشان مىدهند انگشت روى اينها گذاشته شده است . و از آنجا كه مفهوم آيه هم انسانهاى عاقل و با ايمان و فرشتگان را شامل مىشود و هم حيوانات و جانداران ديگر ، كلمه سجده ، در معنى عام خود كه هم شامل سجده اختيارى و تشريعى مىشود و هم سجده تكوينى و اضطرارى ، استعمال شده است . و اما اينكه در آيه فوق ، ملائكه بطور جداگانه ذكر شده ، به خاطر آنست دابه تنها به جنبندگانى گفته مىشود كه جسمانى هستند ، و اگر فرشتگان رفت